Đợt Lạnh thường đến theo từng đợt, làm nhiệt độ giảm nhanh và kéo theo cảm giác rét buốt, nhất là khi có gió và độ ẩm cao. Nếu không giữ ấm đúng cách, cơ thể dễ mất nhiệt, suy giảm miễn dịch và bùng phát các bệnh hô hấp. Bài viết này tổng hợp nguyên tắc giữ ấm khoa học và dấu hiệu cần theo dõi để xử trí kịp thời.
Đợt Lạnh và tác động lên cơ thể
Vì sao cơ thể dễ mất nhiệt trong thời tiết rét
Trong Đợt Lạnh, gió cuốn đi lớp không khí ấm quanh da, còn ẩm ướt làm tăng thất thoát nhiệt qua bay hơi. Cơ thể co mạch ngoại vi nên tay chân lạnh, tê và dễ đau nhức, đặc biệt khi bạn bị ướt mưa hoặc ở phòng lạnh lâu.
Ai cần cảnh giác hơn và vì sao
Một Đợt Lạnh gây rủi ro cao cho trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền như hen, COPD, tăng huyết áp hoặc bệnh mạch vành. Các nhóm này điều hòa thân nhiệt kém hơn, nên dễ nhiễm bệnh và diễn tiến nặng nếu theo dõi không đúng.
Giữ ấm đúng cách: trang phục và môi trường sống
Mặc nhiều lớp, giữ khô và chọn chất liệu phù hợp
Khi gặp Đợt Lạnh, mặc nhiều lớp mỏng thường hiệu quả hơn một lớp dày vì các lớp khí giữa áo giúp cách nhiệt tốt. Lớp trong thấm hút, lớp giữa giữ nhiệt, lớp ngoài cản gió và chống ẩm sẽ giúp cơ thể ấm ổn định và giảm nguy cơ “lạnh ngấm”.
Giữ ấm các vùng dễ thất thoát nhiệt
Thời tiết rét khiến cơ thể mất nhiệt nhiều qua đầu, cổ, ngực và tứ chi, vì vậy cần che chắn các vùng này trước khi tăng thêm áo ở thân. Đội mũ, đeo tất khô, mang găng tay và quàng khăn giúp giảm lạnh rõ rệt và hạn chế viêm họng do hít khí lạnh. Nếu hay lạnh chân, bạn có thể ngâm chân nước ấm 5–10 phút trước khi ngủ rồi lau khô kỹ để tránh ẩm.
Sưởi ấm an toàn để tránh ngộ độc và cháy nổ
Trong Đợt Lạnh, dùng bếp than hoặc thiết bị phát nhiệt trong phòng kín có thể dẫn tới ngộ độc CO và tăng nguy cơ cháy. Hãy đảm bảo phòng có khe thoáng, đặt thiết bị cách xa chăn nệm, kiểm tra ổ cắm và tắt khi ngủ nếu không có cơ chế an toàn. Không hong khô quần áo trực tiếp trên máy sưởi để tránh quá nhiệt và giảm kích ứng đường thở.
Thói quen giúp tăng sức đề kháng trong mùa rét
Dinh dưỡng đủ chất và uống nước ấm hợp lý
Khi Đợt Lạnh kéo dài, cơ thể tiêu hao năng lượng nhiều hơn để duy trì nhiệt độ nên bữa ăn cần đủ đạm, tinh bột và chất béo tốt. Ưu tiên món ấm nóng, kèm rau quả giàu vitamin và khoáng chất để hỗ trợ miễn dịch và phục hồi nhanh. Dù trời lạnh ít khát, bạn vẫn nên uống nước ấm đều đặn để giữ ẩm niêm mạc mũi họng.
Ngủ đủ, vận động nhẹ và giữ nhịp sinh hoạt ổn định
Ngủ thiếu khiến cơ thể dễ nhiễm lạnh, vì vậy bạn nên giữ giờ ngủ đều và tránh gió lùa trực tiếp vào giường. Vận động nhẹ tại nhà, khởi động kỹ trước khi ra ngoài và chọn khung giờ ấm hơn sẽ giúp tăng tuần hoàn, giảm cứng khớp và hạn chế chấn thương.
Hạn chế thói quen “làm ấm” nhưng lại gây hại
Trong Đợt Lạnh, rượu có thể tạo cảm giác nóng nhanh nhưng lại làm cơ thể mất nhiệt về sau và tăng nguy cơ tụt thân nhiệt. Tắm quá lâu bằng nước nóng hoặc chênh lệch nhiệt độ đột ngột cũng dễ gây choáng, nhất là ở người tăng huyết áp.
Dấu hiệu cần theo dõi và cách xử trí kịp thời
Nhận biết hạ thân nhiệt và sơ cứu ban đầu
Trong Đợt Lạnh, hạ thân nhiệt có thể biểu hiện bằng run nhiều, nói lắp, lơ mơ, da lạnh nhợt và phản ứng chậm, nhất là sau khi bị ướt mưa. Hãy đưa người bệnh vào nơi kín gió, thay đồ ướt, đắp chăn khô và làm ấm dần bằng nước ấm hoặc túi chườm đặt ở nách, bẹn. Tránh chườm quá nóng hoặc xoa bóp mạnh vì có thể gây bỏng và làm rối loạn nhịp tim ở người yếu.
Khi nào nên đi khám để tránh biến chứng
Một Đợt Lạnh thường làm tăng viêm mũi họng, cúm và viêm phế quản, nên bạn cần đi khám khi sốt cao kéo dài, khó thở, đau ngực hoặc mệt lả. Trẻ nhỏ, người già và người có bệnh nền nên đến cơ sở y tế sớm nếu triệu chứng tiến triển nhanh hoặc không cải thiện, đồng thời không tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định.
Chuẩn bị trước khi thời tiết chuyển rét để chủ động
Trước Đợt Lạnh, bạn nên kiểm tra khe gió, xử lý ẩm mốc và chuẩn bị phương án làm khô quần áo để tránh lạnh ngấm trong phòng ngủ. Hãy sẵn sàng áo khoác cản gió, tất khô, khăn quàng, chăn ấm, túi chườm và nhiệt kế, đồng thời theo dõi dự báo để điều chỉnh lịch ra ngoài bên cạnh sieuthivape.
Chăm sóc đường hô hấp tại nhà để giảm khó chịu
Giữ ấm vùng mũi, cổ và ngực, đồng thời đeo khẩu trang khi ra ngoài giúp giảm kích ứng do hít khí lạnh. Bạn có thể vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý, uống nước ấm từng ngụm nhỏ và duy trì độ ẩm phòng vừa phải để hạn chế khô rát. Nếu ho kéo dài, khò khè hoặc xuất hiện dấu hiệu khó thở, nên ngừng tự xử trí và chuyển sang thăm khám để được đánh giá nguyên nhân.
